Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat publiceerde een ontwerp-instemmingsbesluit, waaruit blijkt dat zij wil gaan instemmen met de plannen van ESCO/Frisia Zout. De zienswijze is een reactie daarop, waarin de zorgen van de Waddenvereniging en anderen onderbouwd worden. Een belangrijke zorg is bodemdaling. Zoutwinning zorgt namelijk, net als gaswinning, voor bodemdaling. Met als belangrijk verschil: de voorspelde bodemdaling door zoutwinning is nog vele male groter dan bij gaswinning. ‘De grootste schade wordt veroorzaakt door de diepe bodemdaling, waarbij de gehanteerde voorspelling is dat het aangevraagde winningsplan zal leiden tot 162 cm bodemdaling (met een onzekerheidsmarge van 10 %, het kan dus ook 184 cm zijn).’
Problemen voor de hele voedselketen
‘Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt overduidelijk dat die aanzienlijke bodemdaling zorgt voor een verandering in de sedimentsamenstelling van het deel van de Waddenzee (Ballastplaat) waaronder zout wordt gewonnen.’ Slakken, wormen en schelpdieren komen daardoor in de problemen en de aantallen organismen in de zeebodem nemen af. Dat is uiteraard slecht nieuws voor de beschermde vogel- en vissensoorten die nu juist in de Waddenzee hun eten zoeken, en ook niet voor de dieren nog hogerop in de voedselketen.
Werelderfgoed
De Waddenzee is UNESCO Werelderfgoed. Al in 2013 sprak het VN Werelderfgoedcomité af dat er geen mijnbouw mag plaatsvinden op of in Werelderfgoed. Aangezien Nederland ook verdragspartij is, zou je verwachten dat zij zich ook aan dit besluit houdt. Dat is overduidelijk niet het geval bij het gepubliceerde ontwerp-instemmingsbesluit.
Energietransitie
‘In het ontwerpbesluit wordt aangegeven dat zoutwinning essentieel is voor de energietransitie.’ (p. 3) Echter, daarbij wordt niet uitgelegd waarom nu juist in de Waddenzee zout gewonnen moet worden. ‘In een gebied dat zich uitstrekt over een groot deel van Noordwest Europa bevindt zich een dikke laag van hoogwaardig zout.’ Er is dus een ruime hoeveelheid zout aanwezig, niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen, om te gebruiken voor de energietransitie. Je zou dus verwachten dat het kabinet de aanvraag afwijst, ook omdat onlangs de minister van Klimaat en Groene Groei ‘nog aan de Tweede Kamer liet weten dat zoutwinning niet van nationaal belang is.’
Waterkwaliteit
En dan nog de kwestie rondom waterkwaliteit. In de Kaderrichtlijn Water, artikel 4, staat dat de toestand van de Waddenzee moet verbeteren en zeker niet mag verslechteren. In het Wezer-arrest is geoordeeld dat een lidstaat zijn goedkeuring voor een project moet weigeren wanneer dat laatste toch gebeurt of lijkt te gaan gebeuren. Mijnbouw kan de waterkwaliteit en ecologische toestand van de Waddenzee zeker verslechteren en het winningsplan en het ontwerpbesluit zouden daarom duidelijk moeten aantonen dat dat bij dit project niet het geval is – maar doen dat niet.
De Waddenvereniging is daarom, samen met Advocaat van de Aarde, van mening dat er geen uitbreiding van de zoutwinning onder de Waddenzee kan en mag komen. Het is schadelijk, niet nodig, onvoldoende onderbouwd, in strijd met bestaande wet- en regelgeving en met de afspraak (en plicht) om goed te zorgen voor ons enige natuurlijke Werelderfgoed.
Of: Lees meer over zoutwinning op de website van de Waddenvereniging