Stichting of vereniging oprichten

Allereerst moet je weten dat alleen een rechtspersoon ‘algemene belangen’ kan vertegenwoordigen. Een inwoner kan dat niet. Dat betekent dat je voor die algemene belangen een organisatie moet oprichten, bijvoorbeeld een stichting of een vereniging.

Doelomschrijving cruciaal

Bij je stichting of vereniging horen statuten met een goede doelomschrijving. Deze is bepalend bij de toets of je rechtspersoon belanghebbende is in natuur- en/of milieuprocedures. Onderaan dit artikel vind je een ‘modeldoelstelling’. Als je die gebruikt, is de kans klein dat je rechtspersoon bij een rechtszaak, zienswijze, bezwaar of beroep ‘niet ontvankelijk’ wordt verklaard.

Als belanghebbende kunnen optreden in procedures

Met de modeldoelstelling kan je organisatie optreden in procedures over plannen, projecten of activiteiten op het gebied van: natuur, water, bomen, flora en fauna, biodiversiteit, monumenten, bouwen en milieuzaken zoals luchtkwaliteit, waterkwaliteit, klimaat, vieze bedrijven, geluidshinder en handhavingszaken. Met het tweede deel van de modeldoelstelling kun je ook optreden in procedures tegen plannen, projecten of activiteiten binnen jullie werkgebied die mogelijk effect hebben op gebieden en wateren buiten jullie werkgebied.

Omschrijf je geografische werkgebied

Een doelstelling voor een natuur- en milieurechtspersoon is maatwerk. Immers, de oprichters/bestuurders bepalen waarvoor de rechtspersoon is opgericht en hoe deze zich naar buiten toe profileert. In de statuten moet je in elk geval nauwkeurig aangeven wat jullie geografisch werkgebied is (bijvoorbeeld: ‘gemeente X en aangrenzende/ omliggende gemeenten’) en dat jullie stichting/vereniging in rechte mag optreden, ofwel: juridische procedures mag voeren.

Maak duidelijk hoe je actief bent

De rechter onderzoekt meestal naast de doelstelling ook de feitelijke maatschappelijke werkzaamheden van je rechtspersoon: die moeten conform de doelomschrijving zijn en gericht zijn op het bereiken van jullie doelen. Denk aan werkzaamheden als: lezingen houden, excursies organiseren, natuur- en milieueducatie, cursussen en deskundigheidsbevordering, beleidsbeïnvloeding, politiek informeren, gevraagd en ongevraagd advies geven, publiciteit, website onderhouden, natuur- en landschapsbeheer in het gebied, inventarisaties en onderzoek doen, samenwerken met andere organisaties en burgerinitiatieven.

De modeldoelstelling hieronder kun je achter een bestaande doelstelling van de stichting of vereniging ‘plakken’. Je kan er ook voor kiezen alleen de modeldoelstelling te gebruiken.

Modeldoelstelling:

– Onder de doelstelling valt (mede) het behouden, beschermen, herstellen en verbeteren van de natuur, de landschappelijke en de cultuurhistorische waarden, de flora en de fauna, de biodiversiteit, de kwaliteit van het milieu waaronder lucht, bodem en water, ruimte, veiligheid, klimaat en de gezondheid van mensen en een goede fysieke leefomgeving, alles in de ruimste zins des woords, en het verrichten van alle handelingen die met het vorenstaande verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn.

– Onder de doelstelling valt voorts mede het opkomen voor alle (natuur)gebieden en wateren gelegen buiten ons werkgebied, die mogelijk (cumulatieve) negatieve gevolgen ondervinden van plannen, projecten en/of activiteiten die binnen ons werkgebied plaatsvinden en het verrichten van alle handelingen die met het vorenstaande verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn.

Lees meer in de Advocaat van de Aarde – Kennisbank

Wil je meer wil weten over strategie, actievaardigheden en communicatie voor je organisatie? Kijk dan ook eens op deze pagina van De Stroomversnellers.