Inzichten genegeerd bij pesticide Acetamiprid
Neonicotinoïden leveren groot gevaar op voor bijen en zijn verboden. Helaas is er één uitzondering: Acetamiprid. Het Ctgb heeft onlangs zes toelatingen gedaan voor dit gevaarlijke gif. Hoe? Door een verouderd industrie-richtsnoer te hanteren, uit 2002! Terwijl het Hof van Justitie nota bene bepaalde dat het Ctgb moet uitgaan van de meest recente wetenschappelijke inzichten. Maar het Ctgb negeerde de verplichte elementen uit de risicoanalyse, waaronder ernstige gevaren voor solitaire bijen en cumulatieve effecten bij gelijktijdig gebruik van de zes middelen op dezelfde teelten.
Het Hof deed de uitspraak in 2025, na een succesvolle juridische actie van PAN. Omdat het Ctgb de uitspraak omzeilt, heeft PAN nu met steun van Stichting Advocaat van de Aarde en haar donateurs ook bezwaar gemaakt tegen de zes toelatingen van Acetamiprid. We wachten met vertrouwen op de hoorzittingen.
PFAS-Pesticiden blijven jarenlang schade aanrichten
Dat in Nederland talloze pesticiden zijn toegelaten die schadelijk zijn voor ons en onze kwetsbare omgeving, is erg. Nog erger is dat ze vaak jarenlang werkzaam blijven, doordat de industrie fluor aan de actieve stoffen heeft gebonden, waardoor afbraak wordt tegengegaan. Wetenschappers hebben de gevaren van deze PFAS-pesticiden al duidelijk aan het licht gebracht. En in een nieuw advies waarschuwt het Europese agentschap voor chemische middelen (ECHA) ook voor Trifluorazijnzuur, een vorm van PFAS die mogelijk schadelijk is voor het ongeboren kind en een negatief effect kan hebben op de voortplanting. Doordat deze PFAS-variant makkelijk oplost in water, komt het sneller in ons drinkwater terecht. Uit een onderzoek in 2025 bleek ook dat er alarmerend hoge concentraties van deze “zeer zorgwekkende stof” in Europese wijnen zitten.
Denemarken heeft al verschillende PFAS-pesticiden van de markt gehaald. Maar hoewel ook het Ctgb een herbeoordeling van verschillende PFAS-pesticiden heeft aangekondigd, heeft het daarnaast om een impactanalyse gevraagd – een instrument waarmee ze eerder milieurisico’s bagatelliseerden om middelen op de markt te houden. PAN zal het Ctgb verzoeken zich aan de jurisprudentie te houden. Wat verder speelt, is dat de Europese Commissie de landbouwsector buiten het PFAS-restrictievoorstel houdt en toestaat 5.500 ton per jaar uit te stoten. PAN NL voert daarom op Europees niveau een juridische procedure en doet binnenkort een intrekkingsverzoek om alle PFAS-pesticiden in Nederland van de markt te halen. Bij succes geldt deze verplichting ook voor andere landen.
Wachten op ‘bewijs’ – alsof we niets geleerd hebben van DDT
In maart 2025 diende PAN een intrekkingsverzoek in voor alle middelen met Deltamethrin, dat bij insecten het zenuwstelsel verlamt en mogelijk ook schadelijk is voor het zenuwstelsel van mensen. De Europese wetgeving vereist elke 10 jaar herbeoordeling, maar dat is al 23 jaar niet gedaan. En al tonen wetenschappelijke studies gevaren voor mens én milieu aan, het Ctgb weigert de middelen in te trekken. Ze willen eerst “absoluut bewijs” van schade – alsof we niets hebben geleerd van asbest en DDT, waarbij het decennialange wachten op bewijs enorme maatschappelijke schade veroorzaakte. Niet voor niets bestaat daarom het voorzorgbeginsel: bij serieuze aanwijzingen moet je handelen, niet afwachten.
Het Ctgb negeert dit voorzorgbeginsel én de rechter. Het Hof van Justitie EU en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven hebben uitgesproken dat besluiten gebaseerd moeten zijn op de meest recente wetenschappelijke inzichten. Het Ctgb, nota bene een overheidsorgaan, ondermijnt het fundament van onze bescherming tegen schadelijke stoffen. Daarom stapten wij in mei 2026 naar de rechter: om deze gevaarlijke middelen van de markt te halen én de uitholling van de rechtsstaat te stoppen.
Zolang ze onze gezondheid niet beschermen, gaan we door
Met de cruciale steun van donateurs helpt Stichting Advocaat van de Aarde onze kwetsbare omgeving te beschermen, zoals met de juridische procedures tegen het Ctgb. Het College moet zich houden aan de wet, én aan de rechterlijke uitspraken. Zolang het Ctgb de gezondheid van mens, plant en dier niet afdoende beschermt, zullen wij doorgaan met ons verweer. We laten ons niet verstikken onder die pesticidendeken.
Tekst: Stichting Advocaat van de Aarde, Sandra Krens